Obsidian, một cái tên không còn xa lạ trong cộng đồng những người đam mê công nghệ và quản lý kiến thức cá nhân, đã nổi lên như một công cụ ghi chú mạnh mẽ với nhiều tính năng vượt trội. Tuy nhiên, liệu việc bỏ thời gian làm quen và tùy chỉnh công cụ này có thực sự mang lại lợi ích xứng đáng, hay chỉ là một sự phức tạp không cần thiết? Từ góc nhìn của một chuyên gia tại Thuthuatmeohay.com, chúng tôi đã dành nhiều tháng để trải nghiệm và phân tích sâu sắc Obsidian, và kết quả thật sự ấn tượng. Nó đã biến ghi chú đơn thuần thành một bản đồ kiến thức sống động, giúp chúng tôi kết nối những ý tưởng rời rạc và định hình quá trình học tập.
Quản lý và Học hỏi Kiến thức Dài hạn với Obsidian
Thoạt nhìn, Obsidian có vẻ không khác biệt so với các ứng dụng ghi chú thông thường. Tuy nhiên, sau nhiều tháng sử dụng, lợi ích tiềm ẩn của nó dần được hé lộ. Obsidian không chỉ là một ứng dụng ghi chú đơn thuần; nó là một trung tâm kiến thức, một tấm bản đồ phản ánh những gì chúng tôi đã và đang học được, chấm dứt hành trình tìm kiếm một công cụ ghi chú hoàn hảo. Chúng tôi xem Obsidian như một “chất keo” gắn kết các ghi chú lại với nhau, biến tổng thể các ghi chú trở nên giá trị hơn nhiều so với từng phần riêng lẻ.
Trước đây, quá trình ghi chú của chúng tôi thường chỉ dừng lại ở việc ghi chép thông tin một cách tuyến tính. Chúng chỉ là những con chữ và số liệu đặt cạnh nhau, dễ dàng bị lãng quên. Chỉ khi sử dụng Obsidian, chúng tôi mới nhận ra rằng các ghi chú của mình thiếu một yếu tố quan trọng: sự kết nối. Việc ghi chú theo kiểu cũ khiến các ý tưởng trở nên rời rạc, độc lập. Obsidian đã thay đổi điều đó, cho phép chúng tôi biến các ghi chú thành một chuỗi tư duy liền mạch.
Giao diện đồ thị Graph View của Obsidian hiển thị mối liên hệ phức tạp giữa các ghi chú
Lấy ví dụ, trong một khóa học Khoa học Máy tính, ban đầu chúng tôi ghi chú rất siêng năng. Nhưng đến giữa học kỳ, các ghi chú trở nên rời rạc và khó hiểu đến mức chúng tôi phải ngừng ghi chép. Khi lặp lại quá trình này với Obsidian, các ghi chú của chúng tôi được kết nối chặt chẽ, tạo thành một hệ thống thống nhất. Chúng có sự liên kết từ điểm khởi đầu đến điểm kết thúc, giúp chúng tôi dễ dàng theo dõi dòng chảy của kiến thức.
Tính năng tìm kiếm của Obsidian hiển thị kết quả liên quan từ khóa CoreML
Cách tiếp cận ghi chú này chính là điều mà các ứng dụng khác còn thiếu. Điều tuyệt vời nhất là hệ thống này càng trở nên mạnh mẽ hơn khi chúng tôi thêm nhiều ghi chú. Điều này có được nhờ các tính năng cốt lõi của Obsidian: Liên kết ghi chú (Note linking), Chế độ đồ thị (Graph View) và Thẻ ghi chú (Note tags). Liên kết ghi chú cho phép bạn kết nối một ghi chú này với ghi chú khác, sau đó trực quan hóa mối quan hệ đó trong Graph View. Trong khi đó, tính năng gắn thẻ giúp bạn phân loại và nhóm các ghi chú theo từ khóa cụ thể.
Khám phá Các Kết nối Sâu sắc giữa Các Ý tưởng
Graph View của Obsidian là một tính năng đột phá, giúp trực quan hóa mối quan hệ giữa các ghi chú, tạo nên một cái nhìn tổng quan về mạng lưới kiến thức của bạn. Với Graph View, bạn không chỉ có cái nhìn logic mà còn có thể khám phá những ý tưởng và mối liên hệ giữa các khái niệm mà ban đầu không rõ ràng, khác hẳn với việc ghi chú thông thường chỉ đơn thuần là những dòng chữ trên trang giấy.
Biểu đồ kiến thức Obsidian hiển thị các sự kiện liên quan đến Chiến tranh Lạnh
Trong một khóa học lịch sử tại trường đại học về Chiến tranh Lạnh, Graph View đã giúp chúng tôi lập bản đồ mối quan hệ giữa các sự kiện chính như Khủng hoảng tên lửa Cuba và Vận tải hàng không Berlin. Chúng tôi cũng dễ dàng kết nối chúng với các nhân vật quan trọng như Kennedy và Khrushchev, và các khái niệm như răn đe và thuyết Domino. Hơn nữa, Graph View cũng giúp chúng tôi phát hiện ra những điểm cần nghiên cứu sâu hơn. Ví dụ, từ “NATO” xuất hiện trong ghi chú về Chiến tranh Triều Tiên nhưng lại không được liên kết với ghi chú về NATO. Điều này nhanh chóng mở ra một lĩnh vực mới để khám phá: mối quan hệ giữa NATO và Chiến tranh Triều Tiên.
Trung tâm Kiến thức Phát triển Cùng Bạn
Một trong những nhược điểm lớn của các công cụ ghi chú khác là khi số lượng ghi chú tăng lên, việc tổ chức trở thành một vấn đề nan giải. Bạn phải mở thủ công từng thư mục, quyết định xem nên đặt ghi chú vào thư mục nào hoặc tạo thư mục mới. Tuy nhiên, tính năng gắn thẻ và liên kết ghi chú trong Obsidian đã giải quyết triệt để những vấn đề này.
Kết quả tìm kiếm trên Obsidian cho truy vấn "Machine Learning"
Thông thường, sau một hoặc hai tuần, chúng tôi sẽ tổ chức lại “vault” (kho ghi chú) của mình trong Obsidian. Chúng tôi truy cập Graph View, tìm kiếm các nút riêng lẻ và xem xét những ghi chú nào có thể được kết nối với chúng. Hơn nữa, để mọi thứ trở nên dễ dàng, tính năng tìm kiếm của Obsidian có thể nhanh chóng tìm thấy ghi chú cho bạn; bạn chỉ cần nhập từ khóa và nó sẽ hiển thị các ghi chú có từ khóa hoặc thẻ đó.
Hộp thoại tạo Vault mới trong Obsidian, cho phép phân loại ghi chú
Obsidian cũng cho phép bạn tạo nhiều “vault” khác nhau để phân tách các loại ghi chú, giúp bạn phân biệt rõ ràng giữa chúng. Ví dụ, bạn có thể tách biệt ghi chú liên quan đến công việc, dự án và nghiên cứu khỏi nhật ký cá nhân, sở thích và thông tin riêng tư. Vì vậy, ngay cả khi bạn mở rộng sang các lĩnh vực và chủ đề mới, Obsidian sẽ không cản trở mà còn giúp mọi việc trở nên dễ quản lý hơn.
Nhận Diện Kiến thức Đã Có và Còn Thiếu Sót
Graph View của Obsidian còn giúp bạn dễ dàng đánh giá mức độ chuyên sâu của mình về một chủ đề cụ thể. Khi bạn liên kết các ghi chú, bạn đang tạo ra một “dấu vết” của các ý tưởng liên kết với nhau. Tuy nhiên, nếu bạn không thể tìm thấy các ghi chú liên quan để liên kết với một ý tưởng mới hoặc nhận thấy các liên kết bị thiếu, đó có thể là dấu hiệu cho thấy bạn thiếu thông tin đủ về chủ đề đó. Điều này giúp bạn nhận ra những lĩnh vực mà bạn đã nắm vững và những lĩnh vực cần khám phá sâu hơn.
Giao diện đồ thị Obsidian hiển thị mối quan hệ giữa các khái niệm về Machine Learning
Ngoài ra, bằng cách gắn thẻ ghi chú, bạn có thể phân loại chúng theo các chủ đề và lĩnh vực (ví dụ: “Học máy”, “Triết học”, “Tâm lý học”). Nếu bạn nhận thấy một thẻ chỉ có vài ghi chú, điều đó cho thấy bạn cần tìm hiểu sâu hơn về chủ đề đó. Vì lý do này, bất cứ khi nào chúng tôi tìm hiểu về một điều gì đó mới, chúng tôi đều muốn nhanh chóng thêm nó vào Obsidian và xem mức độ chuyên môn của mình chạm đến các lĩnh vực mới như thế nào.
Đường cong Học tập có Xứng đáng không?
Một trong những nhược điểm của Obsidian là đường cong học tập, đặc biệt là định dạng Markdown, mà nhiều người có thể thấy khó hiểu ban đầu. Tương tự, chúng tôi cũng đã đối mặt với đường cong học tập này, như việc học cú pháp định dạng, cách liên kết ghi chú và cách hoạt động của tính năng gắn thẻ. Tuy nhiên, chỉ mất vài ngày để làm chủ những điều này, dễ dàng hơn và nhanh hơn nhiều so với việc làm quen với Notion.
Kho giao diện (theme store) của Obsidian cung cấp nhiều tùy chọn cá nhân hóa
Một điều khác mà chúng tôi không thích ở Obsidian là giao diện mặc định của nó không thực sự đẹp mắt. Tuy nhiên, bạn có thể cài đặt giao diện Obsidian chỉ với một cú nhấp chuột, và có rất nhiều giao diện Obsidian miễn phí để lựa chọn. Obsidian có một kho giao diện đa dạng, vì vậy chúng tôi đã dành khá nhiều thời gian để tìm kiếm giao diện phù hợp hoặc thậm chí viết mã CSS tùy chỉnh để đạt được giao diện mong muốn.
Obsidian có dành cho bạn?
Obsidian rõ ràng là một công cụ mạnh mẽ và hiệu quả, nhưng cuối cùng, nó chỉ là một công cụ và có thể không dành cho tất cả mọi người. Nếu bạn chỉ muốn ghi lại một vài thứ đơn giản như danh sách mua sắm hoặc danh sách việc cần làm, có những ứng dụng tốt hơn cho mục đích đó vì đường cong học tập của Obsidian là không đáng để đầu tư. Tương tự như việc ghi chú trong Notion có thể là quá mức cần thiết.
Tuy nhiên, nếu bạn có nhu cầu ghi chú rất nhiều và đang tìm cách xây dựng một cơ sở kiến thức cá nhân, Obsidian sẽ giúp bạn thực hiện điều đó. Đây là một ứng dụng giúp kết nối các ghi chú lại với nhau và biến những gì bạn đã học trở nên mạch lạc và có hệ thống.
Trang Canvas trong Obsidian thể hiện sơ đồ tư duy liên kết các chủ đề khác nhau
Sức mạnh thực sự của Obsidian nằm ở khả năng biến các ghi chú rời rạc thành một mạng lưới kiến thức liên kết chặt chẽ. Mặc dù đường cong học tập và quá trình thiết lập ban đầu có vẻ khó khăn, nhưng lợi ích mang lại là vô cùng lớn đối với những ai sẵn sàng đầu tư thời gian. Dựa trên kinh nghiệm của chúng tôi, Obsidian hoàn toàn xứng đáng với công sức học hỏi – nhưng chỉ khi bạn đang tìm kiếm một công cụ có thể phát triển cùng với bạn. Đối với những người ghi chú thông thường, việc thiết lập có thể cảm thấy quá mức cần thiết. Tuy nhiên, nếu mục tiêu của bạn là tạo ra một cơ sở kiến thức phát triển liên tục có thể xử lý tất cả các sở thích và nỗ lực của bạn, Obsidian hơn cả xứng đáng với nỗ lực bỏ ra. Nó không chỉ là một ứng dụng ghi chú; nó là một công cụ giúp bạn hiểu rõ những gì mình đã biết và khám phá những điều còn thiếu sót. Hãy bắt đầu xây dựng kho kiến thức của riêng bạn ngay hôm nay!
